Tháng 3 năm ngoái, một chủ nhà giữ 30% giá trị hợp đồng đến tận ngày nghiệm thu, trong khi tôi vẫn chi trước toàn bộ tiền vật tư. Gói thầu đó lên tới 1,2 tỷ, tôi đã chi 800 triệu tiền hàng, nhưng đến tuần thứ 8 vẫn chưa nhận phần thứ hai theo thỏa thuận miệng. Thật sự mà nói, ấy là lần đầu tiên tôi nhận ra rằng nghề thi công nội thất không chỉ đòi hỏi tay nghề mà còn phải có một cách thức quản lý dòng tiền vô cùng nghiêm túc. Tôi từng nghĩ nhận trọn gói đồng nghĩa với quyền chủ động mua vật liệu, điều phối thợ, nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Để minh họa điều này, tôi muốn kể về một hợp đồng 700 triệu bị khách yêu cầu đổi tủ bếp giữa quá trình, khiến tôi buộc lòng đi vay để mua hàng, tiền lãi lên tới 2%/tháng. Chia sẻ này sẽ đi sâu vào những rủi ro tôi từng trải qua khi làm #keyword#, để anh em tránh được vết xe đổ của tôi.
Tôi từng nghĩ trọn gói là được quyền chủ động
Ban đầu, tôi cho rằng ký hợp đồng trọn gói sẽ giúp mình tự do chọn vật liệu, tự quyết tiến độ, và điều phối thợ theo ý mình. Thế nhưng tôi đã lầm. Dòng tiền của dự án bị khách hàng chi phối hoàn toàn, và mọi quyết định của tôi đều phụ thuộc việc họ chịu ứng tiền đúng hạn hay không. Tôi nhớ có lần, tôi nhận một gói 700 triệu cho căn hộ 85 mét vuông. Mọi thứ đang diễn ra trơn tru thì giữa chừng, khách hàng bỗng đổi ý yêu cầu thay toàn bộ tủ bếp từ gỗ MDF sang gỗ tự nhiên. Tôi không dám từ chối vì sợ mất uy tín. Thế là tôi phải vay nóng 200 triệu với lãi suất 2%/tháng để mua vật liệu mới. Kết cục là lợi nhuận của dự án coi như không còn, bởi vì tiền lãi vay đã ngốn hết phần lời ít ỏi. Trớ trêu thay, tôi tưởng mình đang kiểm soát mọi thứ, nhưng thực ra tôi chỉ là một người làm thuê thậm chí còn tự bỏ tiền túi ra trước.
Bảng thanh toán tôi tự viết đã phản bội tôi
Hồi mới bắt đầu, tôi thường tự soạn tiến độ thanh toán 3 đợt theo kiểu 40-40-20. Tôi nghĩ rằng như vậy là an toàn vì nhận 40% ngay khi ký thì đã dư sức lo vật tư. Nhưng tôi không lường trước việc khách trễ hẹn thanh toán hoặc việc thay đổi bản vẽ giữa chừng làm đội chi phí lên mà không có cơ chế thu thêm. Tôi từng rà soát 10 dự án gần đây, và kết quả thật đáng sợ: 3/10 dự án vướng phải từ 5-10% giá trị hợp đồng, mà tôi chẳng thu được thêm đồng nào. Chẳng hạn, một khách hàng đổi màu sơn tường giữa chừng, tôi phải mua thêm sơn, thêm 15 triệu tiền sơn, nhưng vì hợp đồng đã ký, tôi phải tự nuốt khoản đó. thi công nội thất chung cư giá rẻ thật mà nói, kiểu thu tiền 40-40-20 chỉ tốt trên giấy, còn ngoài đời thì tôi bị nó dắt mũi không ít lần. Tôi đã phải học cách rằng mọi thứ đều có thể xê dịch cho đến khi tiền thực sự nằm trong tài khoản.
Bài học từ vụ chung cư 90 mét vuông ở Vinhomes
Tôi nhớ mãi căn hộ 90 mét vuông ở Vinhomes mà tôi nhận trọn gói với giá 850 triệu. Khách hàng là một cặp vợ chồng trẻ rất thích thay đổi quyết định. Riêng chuyện màu sàn họ thay đổi ba lần trong hai tuần. Sang tuần thứ ba, họ vẫn chưa quyết được phương án, trong khi thợ của tôi đang ngồi chơi chờ lương. Tôi đành dừng toàn bộ thi công 3 tuần liền, mỗi ngày trôi qua là một khoản tiền phí cho mặt bằng, cho thợ dù không làm. Tôi gần như suy sụp vì áp lực tài chính. Tôi phải vay bạn bè để giữ cho đội thợ không giải tán. May mắn thay, bạn bè tôi cũng là dân làm nghề nên họ hiểu hoàn cảnh và cho mượn không tính lãi. Nhờ đó, tôi vượt qua được đợt khó khăn, nhưng kinh nghiệm xương máu là không bao giờ được để khách dẫn dắt tiến độ. Từ đó, tôi luôn thêm vào điều khoản rằng mọi thay đổi phải được xác nhận bằng văn bản và phải trả thêm tiền nếu muốn đổi sau khi đã xác nhận.
Giờ tôi đặt tiền cọc thành 50 phần trăm trước khi mua sắm
Sau tất cả những gì đã trải qua, tôi đã thay đổi hoàn toàn cách thu tiền. Kể từ năm 2023, tôi đặt ra nguyên tắc thu tối thiểu 50% trước khi đặt vật liệu, 30% sau khi hoàn thiện phần thô, và 20% còn lại trước khi bàn giao. Ban đầu, khách hàng phản ứng, nhiều người thắc mắc tại sao đòi cao thế. Tôi không hề né tránh mà trình bày thẳng thắn: tôi đưa cho họ bảng dự toán minh bạch từng đầu việc, từ diện tích sàn đến từng loại gỗ, kèm giá cụ thể. Tôi nói rằng nếu họ không tin tôi, tôi sẵn sàng dẫn họ ra tận kho để kiểm tra chất lượng. Điều bất ngờ là, hầu hết khách đều gật đầu sau khi xem qua bảng phân tích vì họ nhận ra điều này có lý. Họ thậm chí giới thiệu thêm vài người bạn nhờ tôi làm tiếp. Nói thật lòng, không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhưng khi đã áp dụng, tôi chấm dứt cảnh phải đi vay nóng hay ngủ không yên. Lời khuyên của tôi là đừng sợ đề cập đến tiền bạc trước khi ký hợp đồng. Nếu bạn không tự tin về cách thu tiền của mình, thì khách hàng sẽ càng không tin bạn. Hãy thử áp dụng mức cọc 50%, rồi tự mình cảm nhận sự khác biệt rõ rệt trong cách anh em vận hành công việc.